สำนวนไทย หมวด ก ข ค

สำนวนไทยหมวดก.

กบในกะลาครอบ-คนที่ขาดวิสัยทัศน์มองเห็นแต่สิ่งที่อยู่ใกล้ตัวเท่านั้น
กรวดน้ำคว่ำขัน-ตัดขาดไม่คบค้าสมาคนด้วยอีกต่อไป
กระดูกร้องไห้-การจับตัวฆาตกรมาลงโทษได้หลังจากพบหลักฐานโดยบังเอิญ
กระต่ายหมายจันทร์-ชายที่หลงรักหญิงที่สูงส่งกว่าตนและไม่มีทางที่ความรักจะสมหวัง
กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้-การทำอะไรสองอย่างพร้อมกันโดยไม่รอบคอบหรือชักช้า-อาจเกิดความเสียหายได้
กบเลือกนาย-ต้องการเปลี่ยนเจ้านายตลอดเวลา
ก้มหน้าก้มตา-ทำโดยไม่มองสิ่งใด
กระจอกงอกง่อย-ยากจนเข็ญใจ
กระจัดพลัดพราย-แตกซ่านเซ็นไป
กระชังหน้าใหญ่- จัดจ้าน
กระเชอก้นรั่ว- สุรุ่ยสุร่าย
กระดกกระดนโด่- ท่าท่างเก้งก้างไม่เรียบร้อย
กระดังงาลนไฟ- หญิงที่เคยแต่งงาน-หรือผ่านชายมามากแล้ว-ย่อมรู้ชั้นเชิงทางปรนนิบัติ
และเอาอกเอาใจผู้ชายได้ดีกว่า-หญิงที่ยังไม่เคยแต่งงาน
กระดี่ได้น้ำ- แสดงความดีใจหรือตื่นเต้นจนตัวสั่น
กระดูกแข็ง- ไม่ตายง่ายๆ
กระดูกสันหลังของชาติ- ชาวนา
กระต่ายขาเดียว- ยืนกรานไม่ยอมรับ
กระต่ายสามขา- ยืนกรานไม่ยอมรับ
กระต่ายแหย่เสือ- คนเล็กยั่วคนตัวใหญ่
กระเทือนซาง- พูดหรือกระทำให้คนอื่นสะเทือนใจ
กระสือตอมห่า- รุมกันแสวงหาผลประโยชน์
กระแตวับ- หน้าเป็น
กระโถนท้องพระโรง- ผู้ที่ใครๆก็ใช้งานได้-และเป็นที่ระบายอารมณ์ของทุกคน
กลมเป็นลูกบิลเลียด- หลบหลีกไปได้คล่องจนจับไม่ติด
กลมเป็นลูกมะพร้าว- หลบหลีกไปได้คล่องจนจับไม่ติด
กลางเก่ากลางใหม่- ไม่เก่าไม่ใหม่
กลับเนื้อกลับตัว- เลิกทำชั่ว หันมาทำดี
กลับหน้ามือเป็นหลังมือ- เปลี่ยนแปลงทำให้ผิดไปจากเดิม อย่างตรงกันข้าม
กลืนไม่เข้า คายไม่ออก- จำใจทน ตกอยู่ในที่ลำบาก
กวนน้ำให้ขุ่น- ขุดคุ้ยเรื่องราวที่สงบไปแล้วให้กลับมาวุ่นวาย
กวัดไกวไสส่ง- ขออย่าได้พบเห็นกันอีกเลย
กอดแข้งกอดขา- ประจบประแจง
ก่อกรรมทำเข็ญ- ก่อความเดือดร้อนร่ำไป
ก่อร่างสร้างตัว- ตั้งเนื้อตั้งตัวเป็นหลักเป็นฐาน
กะลา- ไม่มีค่า
กัดก้อนเกลือกิน- ตกอยู่ในภาวะลำบากยากจน
กัดหางตนเอง- พูดวนไปวนมา
กันดีกว่าแก้- ป้องกันไม่ให้เกิดเหตุ
กันท่า- กีดกันไม่ให้ผู้อื่นได้ประโยชน์
กาคาบพริก- ลักษณะคนผิวดำแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีแดง
กาฝาก- แฝงอยู่กับคนอื่นโดยที่ไม่ได้ทำประโยชน์ให้
กาในหมู่หงส์- คนชั้นต่ำในหมู่ผู้ดี
กาหลงรัง- ผู้ที่ติดอยู่บ้านใดบ้านหนึ่งไม่ยอมกลับบ้าน ไม่มีที่พักพิง
กำปั้นทุบดิน- พูดแบบขอไปที
กำเริบเสิบสาน- ได้ใจ เหิมใจ
กำลังกินกำลังนอน- อยู่ในวัยกินวัยนอน
กิ่งทองใบหยก- เหมาะสมกัน
กิ่งกาได้ทอง- เมื่อได้ยศศักดิ์เพียงเล็กน้อยก็หยิ่งจองหองลืมตน
กินเกลือกินกะปิ- โง่
กินแกงร้อน- ทำอะไรเมื่อจวนตัว
กินของเก่า- อาศัยของเก่ากิน
กินขาด- ดีกว่ามาก-เหนือกว่ามาก
กินขันหมาก- ได้แต่งงานอย่างมีหน้ามีตา
กินข้าวร้อนนอนตื่นสาย- คนชั้นเจ้าขุนมูลนาย
กินข้าวต้มกระโจมกลาง- ทำอะไรฉับพลันก่อให้เกิดความเสียหาย
กินดิบ- ชั้นเชิงในการเอาชนะเหนือกว่ามาก
กินนอกกินใน- เอาประโยชน์ทั้งขึ้นทั้งล่อง ทั้งทางตรงและทางอ้อม
กินน้ำตา- ร้องไห้ เศร้าโศก
กินน้ำตาต่างข้าว- ได้รับความทุกข์มาก
กินน้ำใต้ศอก- จำต้องเป็นรองเขา
กินน้ำพริกก้นถ้วย- จำเจอยู่กับเมียคนเดียว
กินบ่อนนอนบ่อน- เล่นการพนันจัด
กินบ้านกินเมือง- เป็นเจ้าเมือง
กินบุญเก่า- ได้รับผลประโยชน์แห่งความดีที่ทำไว้
กินรังแตน- อารมณ์เสียเอะอะโวยวายเกินกว่าเหตุ
กินลมกินแล้ง- ไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย
กินล้างกินผลาญ- กินครึ่งทิ้งครึ่ง
กินเศษกินเลย- กินกำไร ยักส่วนที่เหลือไว้เป็นของตน
กินเส้น- ชอบกัน
กินเหล็กกินไหล- ทนต่อความเหน็ดเหนื่อย หรือความเจ็บปวดได้อย่างผิดปกติ
กู่ไม่กลับ- ไม่ฟังคำทัดทาน
กู้หน้า- ช่วยทำให้ชื่อเสียงคงอยู่
เก็บดอกไม้ร่วมต้น- เคยทำบุญร่วมกันมาแต่ชาติปางก่อน จึงได้มาอยู่ร่วมกันในชาตินี้
เก็บเล็กผผสมน้อย- เก็บรวบรวมทีละเล็กทีละน้อย
เกเรเกตุง- ไม่เอาการเอางาน
เก่ากะลา- ไม่มีค่า
เกลือจิ้มเกลือ- ไม่ยอมเสียเปรียบกัน
เกลือเป็นหนอน- คนในบ้านเป็นพวกเดียวกับคนคิดคดทรยศ
เกี่ยวดองหนองยุ่ง- เกี่ยวข้องกันอย่าซับซ้อน
แกงจืดรู้คุณเกลือ- ต่อเมื่อเดือดร้อนนึกถึงคุณ
แกว่งเท้าหาเสี้ยน- หาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัว
แก่มะพร้าวห้าว- คนแก่แต่ยังแข็งแรงอยู่
แก้วลืมคอน- คนที่รักกันแล้วไปหลงคนอื่น
แกะดำ- คนที่ทำอะไรผิดเพื่อนผิดฝูงในกลุ่ม
ไกลปืนเที่ยง- ไม่รู้อะไรห่างไกลความเจริญ
ไก่แก่แม่ปลาช่อน- หญิงค่อนข้างมีอายุที่มีมารยาและเล่ห์เหลี่ยม
ไก่รองบ่อน- ผู้ที่อยู่ในฐานะตัวสำรอง
ไก่หลง- ผู้หญิงหากินที่วางตนเพื่อหลอกชายให้เข้าใจว่าเป็นผู้หญิงดีเข้ามาตีสนิท
ไก่ได้พลอย- เห็นสิ่งที่มีค่าเป็นสิ่งไม่มีค่า
ไก่โห่- เวลาเช้า
ไก่อ่อน- อ่อนหัด
กงเกวียนกำเกวียน- เวรสนองเวร กรรมสนองกรรม
กระต่ายตื่นตูม- คนที่แสดงอาการตื่นตกใจง่ายโดยไม่ทันสำรวจให้ถ่องแท้ก่อน
กำแพงมีหูประตูมีช่อง,-กำแพงมีหูประตูมีตา การที่จะพูดหรือทำอะไรให้ระมัดระวัง แม้จะเป็นความลับเพียงไร ก็อาจมีคนล่วงรู้ได้
กินที่ลับไขที่แจ้ง- เปิดเผยเรื่องที่ทำกันในที่ลับ
กินบนเรือนขี้บนหลังคา- เนรคุณ
กินปูนร้อนท้อง- ทำอาการมีพิรุธขึ้นเอง แสดงอาการเดือดร้อนขึ้นเอง
เกลียดตัวกินไข่ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง- เกลียดตัวเขา แต่อยากได้ผลประโยชน์จากเขา
เกี่ยวแฝกมุงป่า- ทำอะไรเกินกำลังความสามารถของตัว
ใกล้เกลือกินด่าง- มองข้ามหรือไม่รู้ค่าของดีที่อยู่ใกล้ตัวซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่ตน กลับไปแสวงหาสิ่งอื่นที่ด้อยกว่า
ไก่เห็นตีนงู-งูเห็นนมไก่- ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน

สำนวนไทย หมวด ข.

ขนทรายเข้าวัด- ทำบุญทำกุศลโดยวิธีนำ-หรือหาประโยชน์เพื่อส่วนรวม
ขวานผ่าซาก- พูดตรงเกินไปโดยไม่เลือกกาลเทศะและบุคคล
เขียนเสือให้วัวกลัว- ทำเป็นขู่ให้เสียขวัญหรือเกรงขาม
ขี่ช้างจับตั๊กแตน- ลงแรงมากแต่ได้ผลน้อยไม่คุ้มค่า
ไข่ในหิน – ของที่ต้องระมัดระวังทะนุถนอมอย่างยิ่ง
ขมิ้นกับปูน- ชอบทะเลาะวิวาทเสมอเมื่ออยู่ใกล้กัน,ไม่ถูกกัน
ข่มเขาโคขืน- บังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามที่ตนต้องการ-เช่นจะจัดแจงแต่งตามอารมณ์ให้กินหญ้าเรา เหมือนข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า
ขว้างงูไม่พ้นคอ- ทำอะไรแล้วผลร้ายกลับมาสู่ตัว
ขวานผ่าซาก- โผงผางไม่เกรงใจใคร (ใช้แก่กริยาพูด)
ขิงก็รา ข่าก็แรง- ต่างก็จัดจ้านพอๆ-กัน,ต่างก็มีอารมณ์ร้อนพอๆกัน,ต่างไม่ยอมลดละกัน
ขี้แพ้ชวนตี- แพ้ตามกติกาแล้วยังไม่ยอมรับว่าแพ้จะเอาชนะด้วยกำลัง,แพ้แล้วพาล
ขุนไม่ขึ้น,ขุนไม่เชื่อง- เลี้ยงไม่เชื่องมีแต่เนรคุณ
ขนมพอสมกับน้ำยา- เสมอกัน
ขนหน้าแข้งไม่ร่วง- ไม่กระทบกระเทือนถึงเดือดร้อน
ข้าวยากหมากแพง- สภาวะขาดแคลนเกิดความอดอยาก
ข้าวใหม่ปลามัน- อะไรที่เป็นของใหม่ถือว่าดี
เข้าตามตรอกออกตามประตู- ทำตามธรรมเนียม ประเพณี
เข้าเนื้อ- ขาดทุน เสียเปรียบ
ขมเป็นยา- คำติมักทำให้ได้สติ หรือสำนึกตัว
ข่มเหงคะเนงร้าย- รังแกและคอยคิดทำร้ายผู้ที่อ่อนแอกว่าเสมอ
เข้าพกเข้าห่อ- เอาเป็นประโยชน์ส่วนตน
เข้าพระเข้านาง- เข้าไหนไม่ขัดเขิน
เข้ารกเข้าพง- พูดหรือทำไม่ถูกกับเรื่อง เพราะไม่ชำนาญ
เข้าร่องเข้ารอย- ถูกแบบแผนที่วางไว้
เข้าเลือดเข้าเนื้อ- เสียผลประโยชน์แล้วยังต้องเสียเงินอีกด้วย
เข้าไส้- ถึงอกถึงใจ
เข้าหูซ้ายทะลุหูขาว- บอกหรือสอนไม่ได้ผล
แขนซ้ายแขนขวา- บริวารหรือผู้ใต้บังคับบัญชา ที่เป็นหัวเรี่ยวหัวแรง
เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม- ประพฤติตนให้เหมาะสมกับกาละเทศะ
ขายผ้าเอาหน้ารอด- ยอมสละสิ่งสำคัญเพื่อรักษาชื่อเสียงไว้
เขียนด้วยมือลบด้วยตีน- ยกย่องแล้วกลับทำลายในภายหลัง
เข็นครกขึ้นภูเขา- ทำงานที่ยากลำบากอย่างยิ่ง
โดยต้องใช้ความพยายามและอดทนอย่างมาก

สำนวนไทย หมวด ค.

คนล้มอย่าข้าม- อย่าดูถูกหรือซ้ำเติมคนที่พลาด สำนวนนี้บางทีใช้ว่า “ไม้ล้มข้ามได้-คนล้มอย่าข้าม”
คมในฝัก- ผู้มีความรู้ความสามารถ แต่เมื่อยังไม่ถึงเวลาก็ไม่แสดงออกมาให้ปรากฏ
คว่ำบาตร- ประกาศไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วยไม่ร่วมงานด้วย
คับที่อยู่ได้-คับใจอยู่ยาก- ที่อยู่แม้จะคับแคบก็อยู่ได้ถ้าสบายใจ แต่ถ้าอึดอัดใจที่อยู่จะกว้างขวางใหญ่โตอย่างไรก็อยู่ไม่ได้
คนดีผีคุ้ม- คนทำดีมักไม่มีภัย
คลุมถุงชน- การแต่งงานที่ผู้ใหญ่จัดให้โดยที่ผู้แต่งงานไม่เคยรู้จักกันและไม่มีโอกาสเลือกคู่ครองเอง
คว้าน้ำเหลว- การทำสิ่งใดด้วยความตั้งแล้วไม่สำเร็จ ไม่ได้ผลตามที่ต้องการ (ใช้แก่กริยาพูด)
คางคกขึ้นวอ- คนมีฐานะต่ำต้อย พอได้ดีแล้วก็มักแสดงกิริยาอวดดีลืมตัว
คาบลูกคาบดอก- ไม่แน่ว่าจะเป็นอย่างไหน ก่ำกึ่งกันอยู่
คืบก็ทะเลศอกก็ทะเล- เอย่าประมาททะเลเพราะอาจเกิดอันตรายได้ทุกเมื่อ
คู่แล้วไม่แคล้วกัน- คู่ที่เคยสร้างบุญกุศลร่วมกัน เคยเป็นคู่กันมาก่อนย่อม
ไม่แคล้วคลาดกัน
คลื่นกระทบฝั่ง- เรื่องที่เกิดขึ้นอย่างครึกโครม ทำท่าจะเป็นเรื่องใหญ่ แต่แล้วกลับเงียบหายไป
คงเส้นคงวา- เสมอต้นเสมอปลาย
คนละไม้คนละมือ- ต่างคนต่างช่วยกันทำ
คนตายขายคนเป็น- คนที่ตายไปแล้ว มีหนี้สินติดตัวอยู่มาก ทำให้คนที่อยู่ซึ่งเกี่ยวข้องหรือเป็นญาติพี่น้องต้องรับผิดชอบใช้หนี้และมิหนำซ้ำ ต้องเป็นภาระในการจัดทำศพ ซึ่งถ้าหากไม่มีเงินเลย
ก็ต้องไปกู้หนี้ยืมสินเขามาทำศพด้วย
คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ- เปรียบผืนหนังของสัตว์ส่วนมากย่อมจะมีผืนเล็กกว่าเสื่อฉะนั้นสำนวนนี้ก็หมายถึงว่า คนที่จะรักเราจริงๆมีน้อยแต่คนเกลียดหรือคนชังเรามีเป็นส่วนมากกว่า
คนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย- เมื่อเวลาไปไหนคนเดียวไม่ปลอดภัยนัก-อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ เรียกว่า “หัวหาย”ถ้าไปด้วยกันสองคน ก็อาจจะช่วยขจัดเหตุร้ายหรือเป็นเพื่อนอุ่นใจได้ดีกว่าไปคนเดียว
ครอบจักรวาล- กว้างเกินไปจนไม่ทราบว่าหมายถึงอะไร
ครึ่งๆกลางๆ- ไม่ตลอด-ไม่จบ
คร่ำหวอด- ทำอยู่นานจนเก่ง
คลับคล้ายคลับคลา- รู้แต่เห็นไม่ชัด จำได้ไม่ถนัด
คลื่นใต้น้ำ- เหตุการณ์ที่กรุ่นอยู่ภายใน แต่ภายนอกดูสงบ
คลุกคลีตีโมง- มั่วสุมหรืออยู่พัวพันกันอย่างใกล้ชิด
ควันหลง- เรื่องยังไม่ยุติ
คว่ำบาตร- ไม่ยอมคบค้าสมาคม
คอขาดบาดตาย- ร้ายแรงถึงกับต้องเสียชีวิต
คอทองแดง- ผู้ที่ดื่มสุรามากๆ-แล้วไม่เมา
คอเป็นเอ็น- ขึ้นเสียงเถียงโต้อย่างไม่ลดละ
คางคกขึ้นวอ- คนมีฐานะต่ำต้อย พอได้ดีมักลืมตัว
คางเหลือง- ป่วยหรือบาดเจ็บจนแทบเสียชีวิต
คาบเส้นยาแดง- ทำงานเสร็จตามกำหนดพอดี
คาหนังคาเขา- จับได้ขณะกระทำผิด
เคราะห์หามยามร้าย- เคราะห์ร้าย
กัดก้อนเกลือกิน- ตกอยู่ในภาวะลำบากยากจน
เค็มเป็นเกลือ- ไม่ยอมเสียเปรียบผู้อื่น
เคียงบ่าเคียงไหล่- ฐานะเสมอกัน ทัดเทียมกัน อยู่ในระดับเดียวกัน
โคแก่กินหญ้าอ่อน- คนสูงอายุชอบหญิงซึ่งอายุน้อยกว่ามาก
โคมลอย- เรื่องเหลวไหลไม่มีมูล
โค่นกล้วยอย่าไว้หน่อ-ฆ่าพ่ออย่าไว้ลูก- กำจัดศัตรูให้หมดสิ้น

สำนวนไทย หมวด ฆ ง จ

สำนวนไทย หมวด ฆ.

ฆ่าความอย่าเสียดายพริก – ทำการใหญ่ไม่ควรตระหนี่

สำนวนไทย หมวด ง.

งมเข็มในมหาสมุทร – ทำกิจที่สำเร็จได้ยาก
งอมืองอตีน – เกียจคร้าน, ไม่สนใจขวนขวายการทำงาน
เงยหน้าอ้าปาก – มีฐานะดีขึ้นกว่าเดิมพอทัดเทียมเพื่อน

สำนวนไทย หมวด จ.

จับแพะชนแกะ – ทำอย่างขอไปที ไม่ได้อย่างนี้ก็เอาอย่างนั้นเข้าแทน เพื่อให้ลุล่วงไป
จับเสือมือเปล่า – แสวงหาประโยชน์โดยตัวเองไม่ต้องลงทุน
จุดไต้ตำตอ – พูดหรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งบังเอิญไปโดนเจ้าตัวเข้า โดยที่ผู้พูดไม่รู้ตัว

สำนวนไทย หมวด ช ซ ฒ

สำนวนไทย หมวด ช.

ชนักติดหลัง – ความชั่วหรือความผิดที่ยังติดตัวอยู่
ชักน้ำเข้าลึก ชักศึกเข้าบ้าน – ชักนำศัตรูเข้าบ้าน
ชักใบให้เรือเสีย – พูดหรือทำขวาง ๆ ให้การสนทนาหรือการงานเขวออกนอกเรื่องไป
ชักแม่น้ำทั้งห้า – พูดจาหว่านล้อมยกยอบุญคุณเพื่อขอสิ่งที่ประสงค์
ชักหน้าไม่ถึงหลัง – มีรายได้ไม่พอกับรายจ่าย
ช้า ๆ ได้พร้าเล่มงาม, ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม – ค่อย ๆ คิด ค่อย ๆ ทำแล้วจะสำเร็จผล
ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิดไม่มิด – ความชั่วหรือความผิดร้ายแรงที่คนรู้ทั่วกันแล้ว จะปิดอย่างไรก็ไม่มิด
ชิงสุกก่อนห่าม – ทำสิ่งที่ยังไม่สมควรแก่วัน หรือยังไม่ถึงเวลา (มักหมายถึงการลักลอบได้เสียกันก่อนแต่งงาน)
ชุบมือเปิบ – ฉวยประโยชน์จากคนอื่นโดยไม่ได้ลงทุนลงแรง

สำนวนไทย หมวด ซ.

ซื้อควายหน้านา ซื้อผ้าหน้าตรุษ, ซื้อควายหน้านา ซื้อผ้าหน้าหนาว – ซื้อของไม่คำนึงถึงกาลเวลาย่อมได้ของแพง, ทำอะไรไม่เหมาะกับกาลเวลาย่อมได้รับความเดือดร้อน

สำนวนไทย หมวด ฒ.

เฒ่าหัวงู – คนแก่หรือคนมีอายุมากที่มีเล่ห์เหลี่ยมหรือกลอุบาย หลอกเด็กผู้หญิงในทางกามารมณ์

สำนวนไทย หมวด ด ต ถ

สำนวนไทย หมวด ด.

ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่, ดูวัวให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ – ให้รู้จักพิจารณาลักษณะบุคคลหรือผู้หญิงที่จะเลือกเป็นคู่ครอง
เด็ดดอกไม้ร่วมต้น – เคยทำบุญกุศลร่วมกันมาแต่ชาติก่อน จึงมาอยู่ร่วมกันในชาตินี้
เดินตามหลังผู้ใหญ่ หมาไม่กัด – ประพฤติตามอย่างผู้ใหญ่ย่อมปลอดภัย
ได้ทีขี่แพะไล่ – ซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำ

สำนวนไทย หมวด ต.

ตกกระไดพลอยโจน – จำเป็นที่จะต้องยอมเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อไม่มีทางเลี่ยง
ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ – ตกอยู่ในที่คับขันอย่างไรก็ไม่เป็นอันตราย
ตบมือข้างเดียวไม่ดัง – ทำอะไรฝ่ายเดียวไม่เกิดผล
ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา – ให้รู้จักฐานะของตนและเจียมตัว
ตัดช่องน้อยแต่พอตัว – เอาตัวรอดแต่ผู้เดียว
ตัดไฟต้นลม, ตัดไฟหัวลม – ตัดต้นเหตุเพื่อไม่ให้เหตุการณ์ลุกลามต่อไป
ตัดหางปล่อยวัด – ตัดขาดไม่เกี่ยวข้อง ไม่เอาเป็นธุระอีกต่อไป
ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ – ลงทุนไปโดยได้ผลประโยชน์ไม่คุ้มทุน
ตีตนก่อนไข้, ตีตนตายก่อนไข้ – กังวลทุกข์ร้อนหรือหวาดกลัวในเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้น
ตีนถีบปากกัด – มานะพยายามทำงานทุกอย่างเพื่อปากท้องโดยไม่คำนึงถึงความเหนื่อยยาก
ตีวัวกระทบคราด – โกรธคนหนึ่งแต่ทำอะไรเขาไม่ได้ ไพล่ไปรังควานอีกคนหนึ่ง
เตี้ยอุ้มค่อม – คนที่มีฐานะต่ำต้อยหรือยากจน แต่รับภาระเลี้ยงดูคนที่มีฐานะเช่นตนอีก
แตงร่มใบ – มีผิวเป็นนวลใยในวัยสาว

สำนวนไทย หมวด ถ.

ถ่มน้ำลายรดฟ้า – ประทุษร้ายต่อสิ่งที่สูงกว่าตน ตัวเองย่อมได้รับผลร้าย
ถอนรากถอนโคน – ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม
ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น – ดูเหมือนรอบคอบถี่ถ้วน แต่ไม่รอบคอบถี่ถ้วนจริง
เถรส่องบาตร – คนที่ทำอะไรตามเขาทั้ง ๆ ที่ไม่รู้เรื่องราว

สำนวนไทย หมวด ท น บ

สำนวนไทย หมวด ท.

ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ – สิ่งที่มีอยู่หรือเกิดตามธรรมชาติ อันอาจนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้
ทองไม่รู้ร้อน – เฉยเมย,ไม่กระตือรือร้น, ไม่สะดุ้งสะเทือน
ทำคุณบูชาโทษ โปรดสัตว์ได้บาป – ทำคุณแต่กลับเป็นโทษ ทำดีแต่กลับเป็นร้าย
ทำนาบนหลังคน – หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น
ทำบุญเอาหน้า – ทำบุญเพื่ออวดผู้อื่น ไม่ใช่ทำด้วยใจบริสุทธิ์
เทือกเถาเหล่ากอ เชื้อสายวงศ์ตระกูลที่สืบเนื่องต่อกันมา

สำนวนไทย หมวด น.

นกสองหัว – คนที่ทำตัวฝักใฝ่เข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่ายที่ไม่เป็นมิตรกัยโดยหวังประโยชน์เพื่อตน
นายว่าขี้ข้าพลอย – พลอยพูดผสมโรงติเตียนผู้อื่นตามนายไปด้วย
น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง – พูดมากแต่ได้เนื้อหาสาระน้อย
น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา – ทีใครทีมัน
น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย – คำพูดที่ตรงไปตรงมา อาจไม่ถูกใจผู้ฟัง แต่ไม่เป็นพิษเป็นภัย คำพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ซึ่งถูกใจผู้ฟัง แต่อาจเป็นโทษเป็นภัยได้

สำนวนไทย หมวด บ.

บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น – รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน มิให้กระทบกระเทือนใจกัน
บ่างช่างยุ – คนที่ชอบพูดส่อเสียดยุยงให้เขาแตกกัน
บ้าหอบฟาง – บ้าสมบัติ เห็นอะไร ๆ เป็นของมีค่าจะเอาทั้งนั้น, อาการที่หอบหิ้วสิ่งของพะรุงพะรัง
บุญทำกรรมแต่ง – บุญหรือบาปที่ทำไว้ในชาติก่อน เป็นเหตุทำให้รูปร่างหน้าตาหรือชีวิตของคนเราในชาตินี้ สวยงาม ดี ชั่ว เป็นต้น
เบี้ยน้อยหอยน้อย – มีเงินน้อย, มีไม่มาก
เบี้ยบ้ายรายทาง – เงินที่จะต้องใช้จ่ายหรือเสียไปเรื่อย ๆ เป็นระยะ ๆ ในขณะทำธุรกิจอย่างใดอย่างหนึ่งให้สำเร็จ

สำนวนไทย หมวด ป ผ ฝ

สำนวนไทย หมวด ป.

ปล่อยลูกนกลูกกา – ปล่อยให้เป็นอิสระ, ไม่เอาผิด
ปล่อยเสือเข้าป่า – ปล่อยศัตรูไปอาจกลับมาทำร้ายภายหลังอีก
ปลาหมอตายเพราะปาก – คนที่พูดพล่อยจนได้รับอันตราย
ปลาใหญ่กินปลาเล็ก – คนที่มีอำนาจหรือผู้ใหญ่ที่กดขี่ข่มเหงผู้อ่อนแอหรือผู้น้อย
ปลูกเรือนคร่อมตอ – กระทำสิ่งซึ่งล่วงล้ำ ก้าวก่ายสิทธิของผู้อื่น จะโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือไม่ก็ตาม
ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน – ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง
ปอกกล้วยเข้าปาก – ง่าย
ปากปราศรัยใจเชือดคอ – พูดดีแต่ใจคิดร้าย
ปากไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม – ยังเป็นเด็ก
ปากว่าตาขยิบ – พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง
ปากหวานก้นเปรี้ยว – พูดจาอ่อนหวานแต่ไม่จริงใจ
ปิดทองหลังพระ – ทำความดีแต่ไม่ได้รับการยกย่อง เพราะไม่มีใครเห็นคุณค่า
ปิดประตูตีแมว – รังแกคนไม่มีทางสู้ และไม่มีทางหนีรอดไปได้
ปีกกล้าขาแข็ง – พึ่งตัวเองได้ (เป็นคำที่ผู้ใหญ่มักใช้กล่าวเชิงตำหนิติเตียนผู้น้อย)
เป็ดขันประชันไก่ – ผู้ที่มีความรู้ความสามารถน้อย แต่อวดแสดงแข่งกับผู้ที่มีความรู้ความสามารถสูง
ไปไหนมาสามวาสองศอก – ถามอย่างหนึ่งตอบไปอีกอย่างหนึ่ง

สำนวนไทย หมวด ผ.

ผักชีโรยหน้า – การทำความดีเพียงผิวเผิน
ผ้าขี้ริ้วห่อทอง – คนมั่งมีแต่แต่งตัวซอมซ่อ
ผีซ้ำด้ำพลอย – ถูกซ้ำเติมเมื่อพลาดพลั้งลง หรือเมื่อคราวเคราะห์ร้าย

สำนวนไทย หมวด ฝ.

ฝนตกขี้หมูไหล คนจัญไรมาพบกัน – พลอยเหลวไหลไปด้วยกัน
ฝนทั่งให้เป็นเข็ม – เพียรพยายามสุดความสามารถจนกว่าจะสำเร็จผล
ฝากปลาไว้กับแมว – ไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้วางใจ
ฝากผีฝากไข้ – ขอยึดเป็นที่พึ่งจนวันตาย
ฝ่าคมหอกคมดาบ – เสี่ยงภัยในสงคราม, เสี่ยงอันตรายจากอาวุธนานาชนิด

สำนวนไทย หมวด พ ฟ ม

สำนวนไทย หมวด พ.

พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น – พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่
พระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก – ความทุกข์ยากเกิดซ้อน ๆ เข้ามาในขณะเดียวกัน
พระอิฐพระปูน – นิ่งเฉย, ไม่รู้สึกยินดียินร้าย
พลิกหน้ามือเป็นหลังมือ – เปลี่ยนแปงหรือทำให้ผิดไปจากเดิมอย่างตรงกันข้าม
พออ้าปากก็เห็นลิ้นไก่ – รู้ทันกัน
พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง – พูดไปไม่มีประโยชน์ นิ่งเสียดีกว่า
เพชรตัดเพชร – คนเก่งต่อคนเก่งมาต่อสู้กัน
แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร – การยอมแพ้ทำให้เรื่องสงบ
สำนวนไทย หมวด ฟ.
ฟังไม่ได้ศัพท์ จับไปกระเดียด – ฟังไม่ได้ความแจ่มชัด แล้วเอาไปพูดต่อ
ไฟสุมขอน – อารมณ์ร้อนรุ่มที่คุกรุ่นอยู่ในใจ

สำนวนไทย หมวด ม.

มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก – พูดจาตลบตะแลงพลิกแพลงไปมาจนจับคำพูดไม่ทัน
มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี – เห่อหรือตื่นเต้นในสิ่งที่ตนไม่เคยมีไม่เคยได้จนเกินพอดี
มัดมือชก – บังคับหรือใช้วิธีการใด ๆ ให้อีกฝ่ายหนึ่งตกอยู่ในอำนาจและจัดการเอาตามใจชอบ
มากหมอมากความ – มากคนก็มากเรื่อง
ม้าดีดกะโหลก – มีกิริยากระโดกกระเดกลุกลนหรือไม่เรียบร้อย
มีทองเท่าหนวดกุ้ง นอนสะดุ้งจนเรือนไหว – มีสมบัติเพียงเล็กน้อย แต่กังวลจนนอนไม่หลับ
มือถือสาก ปากถือศีล – มักแสดงตัวว่าเป็นคนมีศีลธรรม แต่กลับประพฤติชั่ว
มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ – ไม่ช่วยแล้วยังขัดขวางการทำงานของผู้อื่น
ไม่ดูตาม้าตาเรือ – ไม่พิจารณาให้รอบคอบ
ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้ – ไม่มีเหตุย่อมไม่มีผล
ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกโก่งหน้าไม้ – ด่วนทำไปทั้ง ๆ ที่ยังไม่ถึงเวลาอันควร
ไม้ใกล้ฝั่ง – แก่ใกล้ตาย
ไม้หลักปักขี้ควาย, ไม้หลักปักเลน – โลเล, ไม่แน่นอน
ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก – อบรมสั่งสอนเด็กให้ประพฤติดีได้ง่ายกว่าอบรมสั่งสอนผู้ใหญ่

สำนวนไทย หมวด ย ร ล

สำนวนไทย หมวด ย.

ยกตนข่มท่าน – พูดทับถมผู้อื่นแสดงให้เห็นว่าตัวเหนือกว่า
ยกภูเขาออกจากอก – โล่งใจ, หมดวิตกกังวล
ยกเมฆ – เดาเอา, นึกคาดเอาเอง; กุเรื่องขึ้น
ยกหางตัวเอง – ยกยอตนเอง
ยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว – ทำอย่างเดียวได้ผล 2 อย่าง
ยิ้มด้วยปาก ถากด้วยตา – เยาะเย้ยด้วยกิริยาท่าทาง
ยืนกระต่ายขาเดียว – พูดยืนยันอยู่คำเดียว ไม่เปลี่ยนความคิดเดิม
ยุให้รำตำให้รั่ว – ยุให้ผิดใจกัน, ยุให้แตกกัน

สำนวนไทย หมวด ร.

รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา – ใฝ่ดีจะมีความสุขความเจริญ ใฝ่ชั่วจะได้รับความลำบาก
รักพี่เสียดายน้อง ลังเลใจ, ตัดสินใจไม่ถูกว่าจะเลือกอย่างไหนดี
รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อ – รักจะอยู่ด้วยกันนาน ๆ ให้ตัดความคิดอาฆาตพยาบาทออกไป รักจะอยู่กันสั้น ๆ ให้คิดอาฆาตพยาบาทเข้าไว้
ราชรถมาเกย – โชค ลาภ หรือยศตำแหน่งมาถึงโดยไม่รู้ตัว
ราชสีห์สองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้ – คนที่มีอำนาจหรืออิทธิพลพอ ๆ กันอยู่รวมกันไม่ได้
รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง – ทำไม่ดีหรือทำผิดแล้วไม่รับผิด กลับโทษผู้อื่น
รีดเลือดกับปู – เคี่ยวเข็ญหรือบีบบังคับเอากับผู้ที่ไม่มีจะให้
รู้งู ๆ ปลา ๆ – รู้เล็ก ๆ น้อย ๆ, รู้ไม่จริง
รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม – เรียนรู้ไว้ไม่หนักเรี่ยวหนักแรงหรือเสียหายอะไร
รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง – รู้จักเอาตัวรอดหรือปรับตัวให้เข้ากับเหตุการณ์
เรียนผูกต้องเรียนแก้ – รู้วิธีทำก็ต้องรู้วิธีแก้ไข
เรือร่มในหนอง ทองจะไปไหน – คนในเครือญาติแต่งงานกันทำให้ทรัพย์มรดกไม่ตกไปอยู่กับผู้อื่น
เรือล่มเมื่อจอด ตาบอดเมื่อแก่ – มีอุปสรรคเมื่อใกล้จะสำเร็จ

สำนวนไทย หมวด ล.

ล้มหมอนนอนเสื่อ – ป่วยจนต้องนอนพักรักษาตัว
ลางเนื้อชอบลางยา – ของสิ่งเดียวกัน คนหนึ่งชอบแต่อีกคนหนึ่งกลับไม่ชอบ
ลิ้นกับฟัน – การระทบกระทั่งกันบ้างแต่ไม่รุนแรงของคนที่ใกล้ชิดกัน
ลิ้นตวัดถึงใบหู – พูดจาตลบตะแลงเชื่อไม่ได้
ลูกไก่อยู่ในกำมือ – ผู้ที่ตกอยู่ภายใต้อำนาจ ไม่มีทางหนีหรือทางต่อสู้
ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น – ลูกย่อมไม่ต่างกับพ่อแม่มากนัก
เล่นกับหมา หมาเลียปาก – ลดตัวลงไปหรือวางตัวไม่เหมาะสมจึงถูกลามปาม
เลี้ยงลูกเสือลูกจระเข้ – เลี้ยงลูกศัตรูหรือลูกคนพาลจะได้รับความเดือดร้อนในภายหลัง
เลือกที่รักมักที่ชัง – ลำเอียง
เลือกนักมักได้แร่ – เลือกนักมักจะได้ที่ไม่ดี (มักใช้พูดตำหนิผู้เลือกคู่ครอง)
เลือดข้นกว่าน้ำ – ญาติพี่น้องย่อมดีกว่าคนอื่น

สำนวนไทย หมวด ว ศ ส

สำนวนไทย หมวด ว.

วัดรอยเท้า – คอยเทียบตัวเองกับผู้ที่เหนือกว่าเพื่อชิงดีชิงเด่น
วันพระไม่มีหนเดียว – วันหน้ายังมีโอกาสอีก (มักใช้พูดเป็นเชิงอาฆาต)
วัวลืมตีน – คนที่ได้ดีแล้วลืมฐานะเดิมของตน
วัวสันหลังหวะ – คนที่มีความผิดติดตัวทำให้มีความหวาดระแวง
วัวหายล้อมคอก – เรื่องเกิดขึ้นแล้วจึงคิดแก้ไข
ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง – ตำหนิผู้อื่นเรื่องใดแล้วตนก็กลับทำในเรื่องนั้นเสียเอง

สำนวนไทย หมวด ศ.

ศิษย์คิดล้างครู – ศิษย์เนรคุณที่มุ่งคิดจะทำลายล้างครูบาอาจารย์
ศิษย์นอกครู – ศิษย์ที่ประพฤติไม่ตรงตามคำสั่งสอนของครูบาอาจารย์

สำนวนไทย หมวด ส.

สร้างวิมานในอากาศ – ใฝ่ฝันถึงความมั่งมี, คิดคาดหรือหวังจะมี หรือเป็นอะไรอย่างเลิศลอย
สวยแต่รูป จูบไม่หอม – มีคูปร่างหน้าตาสวย แต่มีความประพฤติและกิริยามารยาทไม่ดี
สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ – ความสุขที่เกิดจากการทำความดี หรือความทุกข์ที่เกิดจากการทำความชั่วย่อมอยู่ในใจของผู้ทำเอง
สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ – สอนสิ่งที่เขารู้ดีหรือที่เขาถนัดอยู่แล้ว
สันหลังยาว – คำเรียกคนเกียจคร้านเอาแต่นอน
สาวไส้ให้กากิน – เอาความลับของฝ่ายตนไปเปิดเผยให้คนอื่นรู้เป็นการประจานตนหรือพรรคพวกของตน
สิ้นไร้ไม้ตอก – ยากไร้, ขัดสนถึงที่สุด, ไม่มีทรัพย์สมบัติติดตัว
สิบเบี้ยใกล้มือ – ของหรือประโยชน์ที่ควรได้ก็เอาไว้ก่อน
สีซอให้ควายฟัง – แนะนำคนโง่ไม่มีประโยชน์
สุกเอาเผากิน – ทำลวก ๆ, ทำพอเสร็จไปคราวหนึ่ง ๆ
สุนัขจนตรอก – คนที่ฮึดสู้อย่างไม่คิดชีวิต
เส้นผมบังภูเขา – เรื่องง่าย ๆ แต่คิดไม่ออก
เสือซ่อนเล็บ – ผู่ที่มีความเก่งกล้าสามารถแต่ไม่ยอมแสดงออกมาให้ปรากฏ
เสือนอนกิน –คนที่ได้รับผลประโยชน์หรือผลกำไร โดยไม่ต้องลงทุนลงแรง
ใส่ตะกร้าล้างน้ำ – ทำให้หมดราคี, ทำให้หมดมลทิน

สำนวนไทย หมวด ห อ

สำนวนไทย หมวด ห.

หนักไม่เอา เบาไม่สู้ – ไม่มีความอดทนที่จะทำการงาน
หนามยอกเอาหนามบ่ง – ตอบโต้ด้วยวิธีการทำนองเดียวกัน
หน้าไหว้หลังหลอก – ต่อหน้าทำเป็นดี แต่ลับหลังก็นินทาหรือหาทางทำร้าย
หนีเสือปจระเข้ – หนีภัยอันตรายอย่างหนึ่งแล้วต้องพบภัยอันตรายอีกอย่างหนึ่ง
หมาหวงราง – คนที่หวงแหนสิ่งที่ตนเองกินหรือใช้ไม่ได้ แต่ไม่ยอมให้คนอื่น
หมาสองราง – คนที่ทำตัวเข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่ายที่มักไม่เป็นมิตรกัน โดยหวังประโยชน์เพื่อตน
หมาหวงห้าง – คนที่หวงชองที่ตนไม่มีสิทธิ์
หมาเห่าใบตองแห้ง – คนที่เก่งแต่พูด
หมายน้ำบ่อหน้า – มุ่งหวังจะได้สิ่งที่ยังมาไม่ถึง
หอกข้างแคร่ – คนใกล้ชิดที่อาจคิดร้ายขึ้นมาเมื่อไรก็ได้
หัวมังกุท้ายมังกร – ไม่เข้ากัน, ไม่กลมกลืนกัน
หัวล้านได้หวี – ผู้ที่ได้สิ่งซึ่งไม่เป็นประโยชน์แก่ตน
หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว – ทำประชด ซึ่งรังแต่จะเสียประโยชน์
เห็นกงจักรเป็นดอกบัว – เห็นผิดเป็นชอบ, เห็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง
เห็นขี้ดีกว่าไส้ – เห็นคนอื่นดีกว่าญาติพี่น้อง
เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง – ทำเลียนแบบคนใหญ่คนโตหรือคนมั่งมีทั้ง ๆ ที่ตนไม่มีกำลังทรัพย์หรือความสามารถพอ
เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ – หยิบหย่ง, ทำอะไรไม่จริงจัง, ไม่เอาการเอางาน
เหยียบเรือสองแคม – ทำทีเข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่าย

สำนวนไทย หมวด อ.

อดเปรี้ยวไว้กินหวาน – อดใจไว้ก่อน เพราะหวังสิ่งที่ดีกว่าข้างหน้า
อ้อยเข้าปากช้าง – สิ่งหรือประโยชน์ที่ตกอยู่ในมือแล้วไม่ยอมคืน
อาบน้ำร้อนมาก่อน – เกิดก่อนจึงมีประสบการณ์มากกว่า
เอาทองไปรู่กระเบื้อง, เอาพิมเสนไปแลกกับเกลือ – โต้ตอบหรือทะเลาะกับคนพาล หรือคนที่มีฐานะต่ำกว่าเป็นการไม่สมควร
เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน – แสดงความรู้หรืออวดรู้กับผู้ที่รู้เรื่องดีกว่า
เอามือซุกหีบ – หาเรื่องเดือดร้อนหรือความลำบากใส่ตัวโดยใช่ที่
เอาไม้ซีกไปงัดไม้ซุง – คัดค้านผู้ใหญ่ ผู้ที่มีอำนาจมากกว่า หรือผู้ที่มีฐานะสูงกว่า ย่อมไม่สำเร็จ และอาจได้รับผลร้ายแก่ตัวเองอีกด้วย
เอาหูไปนา เอาตาไปไร่ – แสร้งทำเป็นไม่รู้ไม่เห็น